Żeń-szeń dla kobiet — menopauza, energia i libido

Czy żeń-szeń działa u kobiet inaczej? Działanie żeń-szenia u kobiet omawiane jest przede wszystkim wokół energii, równowagi wobec stresu, menopauzy i zdrowia kobiet. Zasadniczo kobiety i mężczyźni korzystają z tego samego spektrum substancji czynnych — ale niektóre zastosowania badano celowo u kobiet. W tym poradniku porządkujemy — rzeczowo i ze źródłami — co nauka mówi o żeń-szeniu a menopauzą, uderzeniami gorąca, nastrojem, libido i energią.

Najważniejsze w skrócie: Najlepiej zbadany u kobiet jest wątek menopauzy: w badaniu z randomizacją i placebo u kobiet po menopauzie czerwony żeń-szeń mierzalnie poprawił objawy menopauzalne [MOCNE], a przegląd systematyczny wskazuje na łagodzenie uderzeń gorąca i lepszą jakość życia [WSTĘPNE]. Badano też kobiece libido (Female Sexual Function Index) oraz energię przy zmęczeniu [MOCNE]. Uczciwie: żeń-szeń nie jest preparatem hormonalnym — nie zawiera estrogenów i nie zastępuje terapii hormonalnej.

Autor: Kárpáti Éva, współzałożycielka Koreai Ginseng Kft. / K-HERB · z odniesieniami do badań (w tym koreańskich)

Czy żeń-szeń działa u kobiet inaczej?

Substancje czynne żeń-szenia — ginsenozydy — działają u kobiet i mężczyzn zasadniczo tak samo: jedne pobudzają i wspierają energię oraz krążenie, inne działają wyrównująco. Jako adaptogen żeń-szeń ma pomagać organizmowi przystosować się do obciążeń. To, co czyni kobiecą perspektywę szczególną, to pewne etapy życia i dolegliwości badane celowo u kobiet — przede wszystkim menopauza. Podstawy o rodzajach i substancjach czynnych znajdziesz w przewodniku o działaniu żeń-szenia.

Energia i równowaga wobec stresu

Dobrze udokumentowane jest wsparcie przy zmęczeniu i wyczerpaniu — temacie, który zna wiele kobiet w wymagających etapach życia. W badaniu z randomizacją i placebo koreański czerwony żeń-szeń wyraźnie poprawił wskaźniki zmęczenia u osób z umiarkowanym przewlekłym wyczerpaniem w porównaniu z placebo [1]. [MOCNE] Jako adaptogen żeń-szeń jest też łączony z lepszą adaptacją do stresu. Jeśli głównym tematem jest energia, zobacz osobny przewodnik: przewlekłe zmęczenie — co pomaga.

Menopauza i uderzenia gorąca

Wokół menopauzy żeń-szeń jest u kobiet zbadany najbardziej celowo. W badaniu z podwójnie ślepą próbą i randomizacją u kobiet po menopauzie czerwony żeń-szeń mierzalnie poprawił objawy menopauzalne — zarówno w indeksie Kuppermana, jak i w skali oceny menopauzy (MRS) — w porównaniu z placebo [2]. [MOCNE] Przegląd systematyczny obejmujący kilka badań z randomizacją i placebo daje podobny obraz: przesłanki na zmniejszenie uderzeń gorąca i lepszą jakość życia [3]. [WSTĘPNE] To czyni żeń-szeń jednym z nielicznych ziół z realnymi danymi u kobiet w okresie menopauzy.

Nastrój i samopoczucie

Obok dolegliwości fizycznych w menopauzie dużą rolę odgrywa samopoczucie psychiczne. Badania ze standaryzowanym ekstraktem żeń-szenia opisywały u kobiet poprawę nastroju, ogólnego samopoczucia i jakości życia. Dane są mieszane, a część badań niewielka — zostajemy tu świadomie rzeczowi. [WSTĘPNE] W tym temacie pomocny jest nasz osobny tekst: żeń-szeń a psychika — stres i nastrój.

Libido i zdrowie kobiet

Badano także kobiecą sferę seksualną. W kontrolowanym placebo badaniu z podwójnie ślepą próbą i układem naprzemiennym, u kobiet w okresie i po menopauzie, koreański czerwony żeń-szeń istotnie poprawił pobudzenie seksualne (mierzone wskaźnikiem Female Sexual Function Index) w porównaniu z placebo [4]. [WSTĘPNE] Badania są nieduże, ale kierunek jest obiecujący; autorzy widzą czerwony żeń-szeń jako możliwe naturalne wsparcie kobiecego libido — inaczej niż męski wątek, który opisujemy na stronie żeń-szeń a potencja.

Ważne: żeń-szeń to nie preparat hormonalny

Częste nieporozumienie: żeń-szeń nie działa jak hormon. Nie zawiera estrogenów i nie zastępuje przepisanej przez lekarza terapii hormonalnej. Żeń-szeń rozumiany jest raczej jako wspierający tonik, który działa przez ginsenozydy i swoje właściwości adaptogenne. Kto w menopauzie cierpi na silne dolegliwości, powinien zawsze omówić leczenie z lekarzem.

Stosowanie i bezpieczeństwo

Przy prawidłowym dawkowaniu czerwony żeń-szeń uchodzi za dobrze tolerowany. Najlepiej przyjmować rano lub w południe, jako kurację przez kilka tygodni. Ważne: w ciąży i podczas karmienia odradza się przyjmowanie. Kto przyjmuje leki (np. rozrzedzające krew, na nadciśnienie lub na cukrzycę), niech uzgodni stosowanie z lekarzem — możliwe są interakcje.

Jaki żeń-szeń dla kobiet?

Na start najlepiej sprawdza się czerwony koreański żeń-szeń — sprawdzony klasyk — jako ekstrakt, kapsułki lub herbata. Decyduje jakość: prawdziwy południowokoreański Panax ginseng z 6-letnich korzeni, z jasno deklarowaną zawartością ginsenozydów. Który rodzaj i forma pasuje do Ciebie, pokazuje porównanie jaki żeń-szeń wybrać.

Wg rodzaju: czerwony żeń-szeń · czarny żeń-szeń · ekstrakty  |  Wg formy: herbata · kawa · kapsułki

Najczęstsze pytania: żeń-szeń dla kobiet

Czy żeń-szeń jest dobry dla kobiet?

Tak, kobiety mogą przyjmować żeń-szeń tak jak mężczyźni. Szczególnie zbadane są energia, równowaga wobec stresu oraz dolegliwości w okresie menopauzy. Żeń-szeń jest suplementem diety, nie lekiem.

Czy żeń-szeń pomaga w menopauzie?

Badania wskazują, że czerwony żeń-szeń może łagodzić objawy menopauzalne i uderzenia gorąca oraz poprawiać jakość życia. Evidencja jest obiecująca, ale nie ostateczna; przy silnych dolegliwościach zasięgnij porady lekarza.

Czy żeń-szeń wpływa na hormony?

Żeń-szeń nie jest preparatem hormonalnym i nie zawiera estrogenów. Działa przez ginsenozydy jako tonik adaptogenny, a nie jak terapia hormonalna.

Czy kobiety w ciąży mogą przyjmować żeń-szeń?

W ciąży i podczas karmienia odradza się przyjmowanie. W takim przypadku skonsultuj się z lekarzem.

Jaki żeń-szeń jest najlepszy dla kobiet?

Czerwony koreański żeń-szeń z 6-letnich korzeni to sprawdzony wybór na start. Ważne są prawdziwe koreańskie pochodzenie i deklarowana zawartość ginsenozydów.

Warto wiedzieć: Ten artykuł ma charakter informacyjny i edukacyjny i nie jest poradą medyczną. Prezentowane preparaty są suplementami diety i nie zastępują zróżnicowanej diety oraz zdrowego trybu życia. Wyniki mogą być indywidualnie różne. W ciąży i podczas karmienia lub przy przyjmowaniu leków skonsultuj się z lekarzem.

Źródła

  1. [1] Kim HG, et al. Efficacy of Korean red ginseng for middle-aged and moderate level of chronic fatigue patients: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Complement Ther Med. 2020;48:102246. PMID 31987248
  2. [2] Kim SY, Seo SK, Choi YM, et al. Effects of red ginseng supplementation on menopausal symptoms and cardiovascular risk factors in postmenopausal women: a double-blind randomized controlled trial. Menopause. 2012;19(4):461–466. PMID 22027944
  3. [3] Lee HW, Choi J, Lee Y, et al. Ginseng for managing menopausal woman's health: a systematic review of double-blind, randomized, placebo-controlled trials. Medicine (Baltimore). 2016;95(38):e4914. PMID 27661038
  4. [4] Oh KJ, Chae MJ, Lee HS, Hong HD, Park K. Effects of Korean red ginseng on sexual arousal in menopausal women: placebo-controlled, double-blind crossover clinical study. J Sex Med. 2010;7(4 Pt 1):1469–1477. PMID 20141583
KÉ
O autorce — Kárpáti Éva

Kárpáti Éva jest współzałożycielką Koreai Ginseng Kft. (marka K-HERB). Wraz z mężem Balázsem od blisko dekady sprowadza jako firma rodzinna premium suplementy koreańskiej kultury zdrowia do Europy — produkty wybierane osobiście u źródła (Korea Południowa, międzynarodowe targi branżowe). Ten artykuł ma charakter informacyjny i jest poparty źródłami.